ecotopianetwork

HAYVANAT BAHÇELERİ VE DOĞANIN SONU – Dr. Steve Best

Hayvanat bahçeleri,postmodern dünyanın küçük bir sembolü haline geldi.

İnsanların,devlet politikalarının,ve daha birçok şeyin sahte olduğu National Entertaintment State ‘in(ulusal eğlence devletinin) sahte-yalanlarla dolup taşan dünyasında yaşıyoruz.Peki,insanoğlundaki yapay doğa yaratma çabası,hayvanları bu ortamda yaşatma isteği,onları habitatlarından ayırma isteği neden kaynaklanıyor?Gezegenin kapitalist sömürge sistemi,doğal dünyadan geriye çok az şey bırakıyor.Ve hayvanat bahçeleri,yaşam süreçlerinin metalaşmasını,dağılmasını,parçalanmasını içerirken,aynı zamanda Biyoçeşitliliğin yapaylaştırılıp gözler önüne serilmesine neden oluyor.

Toplum ve doğa arasında şimdiye kadar süregelen ilişkiye aykırı olarak,son zamanlarda doğa,’gelişmiş bir yaşam’kavramına eşdeğer olarak görülerek kültüre bağımlı hale gelmiştir.Fakat kültür, evrimi korumak için yeterince gelişmiş değil.Hayvanat bahçeleri,gezegendeki hayata son verilmesinin,hayvan türlerinin yok edilmesinin ve insan gücü patolojisinin kontrolden çıktığının bir göstergesidir.İnsanın,doğal hayat üzerinde hakimiyet kurma arzusunun bir sonucu olarak oluşturulan hayvanat bahçeleri, en başta gelen güç ilişkisi belirtisidir.

Başka bir deyişle:emperyalizm

‘Birçok açıdan,hayvanat bahçesi,Kontrol Çağının içeriğinde bulunan kavramlara örnek oluşturur: keşfetme,hakimiyet kurma,faşizim,gösterişçilik,üstünlük sağlama hırsı,yönetme isteği. David Ehrenfeld, Ethics on the Ark’

Hayvanat bahçesi eğlence yada ‘eğitim’ amaçlı kurulan bir parktır.Ve gezici hayvanat bahçeleri,küçük hayvanat bahçeleri yada yollarda oluşturulan hayvanat bahçelerinden ayırt edilmelidir.Teksas ve Louisiana’daki Tiger Truck Plazas gibi yollarda kurulan hayvanat bahçelerinde kaplanlar,kafeslerinde tutsak olarak yaşıyorlar.American Zoo(amerikan hayvanatbahçesi) ve Aquarium Association (AZA),en iyi hayvanat bahçeleri olarak kabul ediliyor fakat hala,AZA-onaylı birçok hayvanat bahçesinde hayvanlar kötü muamele görüyor.(1998’de EL Paso hayvanat bahçesindeki fil Sissy , şiddete maruz kalmıştı).Dahası,United States Department of Agriculture(USDA) lisanslı 2002’ den fazla hayvanat bahçesinden sadece %10’u AZA tarafından onaylanmış halde… Öncelikle,hayvanat bahçeleriyle, halka açık tutulmayan,içinde geniş türlerin barındığı Tenessee’deki hayvan koruma yerleri arasında belirgin farklar bulunur.Buna rağmen,Horwood’daki ‘Noah’s Land Sanctuary(hayvan koruma evi)’ gibi hayvanat bahçeleri ve hayvanların sergilendiği yerler ‘koruma evi’ olarak kabul ediliyor.Fakat gerçekte,bu yerlerde hayvanlara kötü muhalemede bulunuluyor.Yasalara bağlı olarak işletilen,para tuzağı olarak görülmeyen koruma evlerinin sayısı oldukça az.Günümüz hayvanat bahçelerinin işlevi,türleri korumak olmalıdır.Ama hayvanat bahçeleri ve benzeri yerler her zaman hayvanları hapsetmekte,öldürmekte ve onlar üzerinden ticaret yapmaktadır.Hayvanların eğlence aracı haline getirilmesinin ilk örneklerini-yılanların,fillerin ve diğer hayvanların dinsel amaçlarla yetiştirildiği-Eski Mısır’da görüyoruz.Romalılar leopar,aslan,ayı,fil,antilop,zürefa gibi hayvanları gladyatör gösterilerinde öldürmek için yetiştiriliyordu.Aylarca süren gösteriler sırasında binlerce hayvan katlediliyordu.Kan başlıbaşına eğlence unsuruydu halk için…bunun hayvan yada insan kanı olması fark etmiyordu.1519’da Herando Cortez,zamanının hükümdarı Monte’nin,dinsel törenlerde kurban edilecek hayvanların bakılması amacıyla görkemli bir gösteri mekanı yaptığını duyurmuştu.Zira hayvan gösteri merkezleri yaptırmak,pek çok hükümdar tarafından zenginlik ve statü sembolü olarak görülmekteydi.Batının eğlence anlayışında, hayvanların eğlence-gösteri dünyasında kullanılmak üzere toplanıp bir arada tutulması,bir gelenekti.Çoğunlukla spor,yiyecek amaçlı avlanıyorlardı,dövüştürülüyorlardı yada şiddet içerikli eğlence mekanlarında öldürülüyorlardı.Dale JAmieson’ın ‘Against Zoos’ makalesinde belirtmiş olduğu gibi modern hayvanat bahçeleri 18.Y.Y’da Viyana,Madrid ve Paris’te 19.Y.Y’da ise Londra’da ve Berlin’de kuruldu.İlk Amerikan hayvanat bahçeleri 1870’lerde Philadelphia’da ve Cicinnati’de kuruldu.Randy Malamud,Reading Zoos;Representations of Animals in Captivity adlı kitabında hayvanat bahçelerinin sömürgeci sistemle olan ilişkisinin anlatılmamış hikayesini aktarır bize.Hayvanat bahçeleri,emperyalizm ve içinde barındırdığı ‘zapt etme,egemen olma’ kavramlarıyla özdeşleştirilir bu kitapta.

Kavramları gelişimsel olarak ele alacak olursak:zapt etme,canlılar üzerinde egemenlik kurma,hakimiyet yaratma isteği,beraberinde akıldışı,kötücül uygulamaları da getirdi.Emperyalizmin pazarı olan yabancı alanlarda tutsak tutulan hayvanlar,halkın gösterimine sunulmak için Londra gibi başkentlere götürüldüler.Başka habitatlardan getirilen bu yabancı hayvanlar doğa ve kültür üzerinde hakimiyet kurmayı hedefleyen emperyalist gücü sembolize ediyordu aslen.Kısa zamanda bu hayvanlar,gözde tüketim objesi haline getirildiler. Silahların,devlet gücü ve ihtişamın göstergesi haline gelmesinden bu yana,yabancı(egzotik) hayvan türleri yabancı topraklarda yetkin güç olma ve emperyal fethin sembolleri olarak görülmekteydi.Hayvanlar vahşi doğadan alınıp esir tutulmakta ,doğal yaşam alanlarından ,ailelerinden koparılmakta,habitatlarından uzak iklimlere gönderilmekte,kafeslere hapsedilmekte,çeşitli programlarda araç olarak kullanılmakta ,acılar çektirilmekte ve sürekli olarak insan gözetimi altında tutulmaktaydı.(şimdikinden farksız)Ve sonuç itibariyle,hayvanat bahçeleri,hem devlet hem de türcülük İmparatorluğunun bir uzantısı haline gelmiştir.Malamud şöyle der: Hayvan ve insan gösterileri,ticari ve ekonomik olarak sömürge dinamiklerini entegre eder,türlerin insan gözetiminde tutulmasını sağlamak için gerekli olan güçlerin elde edildiğine dair bir sanrıdır. Marjorie Spiegel ‘in,The Dreaded Comparison: Human and Animal Slavery adlı kitabında belirtildiği gibi,Afrikalı köleler üzerinde hakimiyet kurma modeliyle benzerlik gösteren bu hayvan sömürüsü isteği tamamıyle insanlıkdışı olarak adlandırılmaktadır.Öncelikle,insan kötücül hayvanlar grubuna rahatlıkla dahil edilebilir.Sömürgeciliğin esas sebebi yine insandan başka bir faktör değildir.

Hayvanat bahçeleri hümanizmin çöküşüne sebep oldu.9.y.y.sonlarında ve 20.Y.Y. başlarında insanlar hayvanlarla beraber kafeslerde tutulup gösteri yapmaya zorlanıyorlardı.Irkçılığın ve türcüğün en üst seviyede olduğu durumlardan bazıları Mors,Tartarlar,Hindistanlılar,Asyalılar,Eskimolar,Afrikalılar ve diğerlerinde görüldü,bunlar,farklı yaşamları çok çirkin yöntemlerle halkın gözü önüne sererek,insan yaşamlarının eğlence unsuru haline getirilmesine neden oldular.Gösterilerde tercih edilen insan tipleri daha çok,cüceler,ilginç vücut yapısına sahip insanlar,ilginç görünümlü kadınlar,hastalıklı kişilerdi.İnsancıl yaklaşımlar böylelikle sona doğru yaklaşmış oldu.Günümüzde maalesef bazı sirklerde hala bu tarz uygulamaların yapıldığı biliniyor.

Zaman içinde yol alan ahlaki ilerleme, insanların kafeslerde sergilenmesinin yanlış olduğunu düşündürtmeye başladı insanoğluna…Ve şimdi de umutla, aynı şekilde hayvanat bahçelerinde birer sömürü aracı,ticari nesne olarak tutulan hayvanların haksızlığa uğradıklarının fark edileceği günün gelmesini bekliyoruz.Fakat maalesef şehirlerde,en gözde turistik eğlence yeri olarak görülmeye devam ediyor.Ve bir şehir kesinlikle hayvanat bahçesi olmadan düşünülemiyor.Hayvanların birer ticari mal olarak sergilendiği hayvanat bahçeleri,yaşam kriterlerinin vazgeçilmez bir öğesiymiş gibi görülüyor.Hayvanlar şehir eğlence kaynaklarından biri olarak görülmeye devam etiği sürece ve insan gözetimi altında tutulduğu müddetçe hayvanların içinde bulunduğu ağır koşullar ve hayvan hakları, çoğu politikacı ve birçok insanı ilgilendirmeyecektir.

TÜRLERİN BERLİN DUVARI

‘İnsanlar, güzel bulduğu her şeyi-hayvanları- esiri yapıyor,hapsediyor,daha sonra da onu acılar içinde ölürken görmek için hayvanat bahçesine akın ediyor.’ David Garnett, hayvanat bahçesi görevlisi

Hayvanat bahçeleri ile ilgili söylenebilecek tek olumsuz şey,onların maddi yatırım alanı olarak görülmeleri değil.Bu olumsuzluklara,hayvanların kafesler içinde duvarlar arasında,yalnızlıklarına terk edilerek,geceleri acılar içinde bırakılarak,hastalık kokan yerlerde tutulmaları vb etkenleri de eklememiz mümkün.Hayvanat bahçelerinin bu özellikleri hayvanların psikolojileri üzerinde travmalar yaratıyor.Bu, üzerinde durulması gereken en önemli konuların başında geliyor.Tüm bunların,İnsan aklında her zaman bulunan üstün gelme,türler arasında hiyerarşi yaratma,vahşi yaşamı sonlandırma gibi isteklerin yer almasından kaynaklandığını söyleyebiliriz.Bu, özelikle batı kültürünün vazgeçilmez bir öğesi haline gelmiş durumda.hayvanat bahçeleri,doğal dünya-hayvanlar arasında çizilen bir sınır gibidir.Hayvanat bahçeleri bizi yalnızca özel hayvan türlerinden ayırmakla kalmıyor aynı zamanda biyolojik atalarımızdan (evrimin biyolojik mecerasını birlikte yaşadığımız düşünme yetisine sahip olanlar) ayırır.Sonuç itibariyle duvarlar da ,yaşamı,’biz’ ve ‘ötekiler’ olarak 2ye ayırır.

Hayvanat bahçelerinin varlığı,insan ruhunu ele geçirmeye çalışan bir korku fenomeninden farksızdır.Hapsedilmiş hayvanlara birer eğlence unsuru olarak bakarken,aynı zamanda hayata yabancılaştığımızı da fark ederiz.Onlara bakarken,doğanın tahrib etmeye devam ettğimiz sürece geçmişteki günahlarımızı ve gelecekteki problemlerimizi görür gibi oluruz.

Çocukların hayvanat bahçelerini sevmesi esas tartışma konusu değildir.Asıl rahatsız edici olan genç beyinlerin erken yaşta yanlış düşünmeye başlamasıdır.

Daniel Quinns’in romanı IShmael’de,hümanist ve filozof gorilla arasında geçen bir sokratik dialoğa yer verilir. Gorilla birçok sirkte eğlence kurumlarında esir olarak tutulmaktadır fakat haksızlığa uğradığını düşünüp öfkelenir.Hristiyan kültürünün felsefi öğeleriyle eğitilen insan,antropozentrizimin(insan bilimin) o müthiş paradigması içinde bir köle oluğunun farkına varmaya başlar.

DEZENFORMASYON OKULU

Hayvanat bahçelerindeki tutsaklığa karşı olmanın birçok nedeni var:’Hayvanları,doğadan uzakta yapay bir habitatta,hoş olmayan koşullarda tutuyoruz.Hiçbiri doğal özelliklerini,güçlerini gösterebilecek şartlara sahip değiller.Bu fırsat onlara sunulmuyor.Can sıkıntısı içinde boğuluyorlar.Ve gerçek dünyalarından çok farklı yaşayıp, tüm reellikten uzak kalıyorlar.’ Evan C.young ,Profesör

Hayvan hakları ve hayvanlara uygulanan eziyetlere yönelik olan duyarlılığın artması ve toplumda bu konularda daha fazla bilincin oluşması nedeniyle hayvanat bahçeleri varlıklarını sürdürmek için ve kendilerini haklı çıkarmak adına geçerliliği olmayan uyduruk gerekçeler ileri sürmeye başladılar.

Hayvanat bahçelerinde insanlar yalnIzca zürafa,aslan,fil vb hayvanları görme şansı yakalarlar.Hayvanat bahçelerinin bilgilendirici özelliğinin de olması gerekmektedir.Hayvanat bahçeleri,insanlara,hayvanların da saygı görmesi gereken bir canlı türü olduğunu hatırlatmalıdır.Nesli tükenmiş türlerin belli bir alanda korunması,üremelerine ilişkin çözüm yöntemlerinin konuşulmasına ortam sağlamalıdır.
İnsanoğlunun bitmek bilmeyen sonsuz memnuniyet isteği ve merak etme içgüdüsü,hayvanların doğal habitatlarında rahat bir yaşam sürme hakkını elinden almaktadır.İnsanoğlunun eğlenirken yaşayacağı anlık mutluluk uğruna hayvanların yaşamları boyunca hapsoldukları yerlerde acılara maruz kalmalarını,hiçbir gerekçe haklı çıkaramaz.

İzleyicilerin hayvanat bahçelerinde tanık oldukları hayvan davranışları doğru,gerçek ve doğaldır fakat hayvanat bahçesinin yapaylığı,orada yaşayan hayvanların yaşam biçimini ve düzenini bozmaktadır.İzleyiciler,gözlemledikleri hayvanla ilgili bilgilerle pek ilgilenmezler.Hayvanların beslenme biçimleri doğal yaşantıları hatta adlarıyla ilgili çok kısıtlı bilgiye sahiptir.Hayvanları yalnızca belirli prototiplerle bilirler. Çalışmalar şunu gösteriyor ki:hayvanat bahçesine gidenler hayvanlarla ilgili az bilgiye sahipler yada,bildikleri şeyler yalnızca hayvanların tipik,fiziksel özellikleriyle kısıtlı.(örnek:şirin,komik görünümlü gibi hayvan betimlemeleri).Asıl problem şudur:hayvanat bahçesi ziyaretçileri bilgi yada eğitim değil,eğlence arıyorlar.Ve hayvanat bahçeleri toplumu bu konuda eğitmek için pek ciddi çalışmalar yürütmüyor.Hayvanların gerçek yaşantılarını bize yansıtan Discovery Channel gibi kanallar aracılığıyla,hayvan davranışlarıyla ilgili olarak daha fazla edinilebilir.Geçtiğimiz gün,El Paso hayvanat bahçesini gezerken bir çocuk anne-babasına ‘bu hayvan gerçek mi’ diye sordu.Ve ebeveyn, bu soru karşısında gülmeye başladı.-Aslına bakarsanız bu çok derin bir yanıt bu-.

İnsanların hayvanat bahçesinde gördüğü tek şey:üzgün,yalnız,terkedilmiş,depresif,acı çeken yaralı hayvanlar…Kaplanları,filleri,şempanzeleri değil,onlara ne yapıldığını,nerelere maruz kaldıklarını görüyoruz.Ziyaretçiler hayvanları direk olarak gördüklerini düşünürler ama aslında hayvanat bahçesi kurumunun hiç te sağlıklı olmayan etkileri içinden görüyorlar.Sığınaktaki yada hapisanedeki insanları inceleyerek insan doğası üzerinde çalışmalar yapılabilir.Aynı şekilde hayvanlar da tutsaklığın ve izole edilmesinin yarattığı psikolojik etkiler sonucunda acı çekiyorlar.Doğal yaşamdan,ailelerinden koparıldıkları için,özgürce hareket edemedikleri için,sosyal yaşamdan uzak tutuldukları için hayvanat bahçesindeki hayvanlar çeşitli psikolojik sorunlar yaşamaktadır. Fiziksel olarak ta zorluklar yaşatılmaktadır.Örneğin ,çemberlerden atlamaya,yürümeye,üst platformlardan sarkıtılarak show yapmaya zorlanmaktadırlar.bu aktiviteler,hayvanların sakat kalmalarıyla sonuçlanabiliyor.(mesela şempanzelerde,ağrılar ve organlarında çeşitli rahatsızlıklar oluşur.Bill Travers ve Virginia Mckennna’e göre (Born Free Foundation)hayvanat bahçelerindeki hayvanların % 60’ından fazlası düşünce bulanıklığı ve akıl karışıklığı yaşıyor. Hayvanat bahçelerinin yarısından fazlası hala daha kötü koşullar altında varlığını sürdürmeye devam ediyor.Ülkesindeki en iyi hayvanat bahçelerinden biri olan San Diego hayvanat bahçesi yetkilisinin görüşü şöyle:hayvanat bahçesindeki hayvanlar yetersiz ve kötü besleniyorlar.Yapılan anezteziler sonucunda oluşan ölüm oranları bir hayli yüksek,hayvanların nakil edilmesi süresi boyunca meydana gelen ciddi yaralanma ve ölümler görülüyor.Yamyamlıktan farksız denebilecek davranışlar sergileniyor.Hayvanlar arasında dövüşler görülüyor.Tüm bunlar,çok sayıda hayvanın bir arada tutulmasından doğan kötü sonuçlar.

Hayvanat bahçeleri,hayvanların aslında hiç te orada göründükleri gibi olmadıklarına dair bir içgörü oluşturur.İnsanoğlunun yabancılaşmış doğasına,hayvanları da dahil etmek isteme içgüdüsünün görüntüsüdür bu.Hayvanlarda ,doğal hayatlarından uzaklaştırılıp yeni iklimlerine alıştırılır.Açık alanda yeşil kanatlı büyük Macaus kuşlarını gördüğünüzde neden uçamadıklarını merak edersiniz ve hemen sonra,uçmalarını engellemek amacıyla kanatlarının kesildiğinin fark edersiniz.Birarada 2 fil gördüğünüzde onları çok sevimli bulursunuz fakat daha sonra anlarsınız ki; bu görkemli hayvanlar sürü halinde ve 20şer olarak yaşatılıyorlar.Zaman zaman güzel beyaz bir kaplana rastlarsınız.Aslında türünün gerçeği değildir o.Katarak sorunu,ayak,kalça problemleri yaşadığı için yeterli kamuflaj yeteneğinden yoksun kalıp doğada yaşamını sürdüremeyen türünün benzer örneğidir.Hayvanat bahçeleriyle ilgili değişmeyecek olan tek gerçek şudur:hayvanlar insan emelleri uğruna küçük yaşam alanlarına hapsedilir.Ve birer canlı olarak değil,yalnızca reklam aracı olarak görülüyor.

En iyi hayvanat bahçelerinde bile,karşılaşılan durumlar değişmiyor.Hayvanat bahçeleri bir yandan insanlara,türlerin karşılaştıkları krizi anlamalarına yardımcı olurken bir yandan da hayvanları doğalarından uzaklaştırıp yaşamı kötü hale getirmekte,izleyici-obje aracılığıyla insan-insandışı-ayrımını yaratıp insan dışındaki canlıların kurumsallaşmasına,madde haline getirilmesine yol açar.Örneğin;hayvanat bahçeleri çarpıtılmış fikirleri insanlara edindirmeye çalışır. Bize; hayvanların birer yiyecek,giyecek,deney ve eğlence kaynağı olduğu düşüncesini enjekte etmeye çalışır.Amerika’da her sene 120 milyondan fazla insan hayvanat bahçelerini ziyaret ediyor ve dolayısıyla,hayvanat bahçelerinin vermiş olduğu mesajlar büyük önem taşıyor.İşin en rahatsız edici yönü;çocukların,hayvanat bahçelerinde gülerek,eğlenerek vakit geçirmeleri esnasında bu eğlence anlayışının doğal dünyaya karşı olan duyguları zehirlemesidir.

Söyleşi hikayesi

‘neyazikki hayvanat bahçelerinin büyük bir çoğunluğu gerçek amaçlarından uzaklaştırlar. şöyleşi ve eğitim üzerine çalışmalar yapmak yerine,işin eğlence ve ticari başarı yönüne odaklanır. ‘ Debra Jordan

Günümüzün hayvanat bahçeleri,bazı yasalarla uyumsuzluk gösteriyor.Son birkaç on yıldır hayvanat bahçeleri eğitim,söyleşi,araştırmadan çok eğlence sektörü için çalışmaktadır.Kavramların üstü her zamanki gibi sürekli örtülüyor.Tutsaklık,’koruma altına alma’,eğlence ise ‘eğitim’ olarak adlandırılırıyor.Ve hayvanat bahçeleri ‘söyleşi parkı’ Olarak isimlendirilir.Hayvanat bahçeleri en başta gelen iş sahalarından biri olduğundan ve hayvanlar üzerinde kar yapmayı amaç edindiğinden,eğlence anlayışını benimseyen ilkelerle varlıklarını sürdürmek zorunda.

Hayvanat bahçeleri türlerin,yok olması,habitatlarının ortadan kalkması,ekolojik krizin oluşmasına neden olmasının savunmasını,söyleşi hizmetini sunmasını öne sürmesiyle yapmaktadır.1981’de AZA,söyleşi hakkında toplumu eğitmek ve hayvan nesli tükenmesini önlemek amacıyla ‘Species Survival Plan Program’ (SSP)’i kurdu.

Hayvan üretim programlarından biri olan SSP,kırma kurt,siyah ayaklı dağ gelinciği gibi vahşi türleri en iyi şekilde koruduğunu iddia ederek bununla övünmekte.Hayvanat bahçelerinin söyleşi kimliğini gösteren belgeler biraz kuşku uyandırıcı.Hayvanat bahçeleri,türlerin korunmasında minimal rol oynarlar.Söyleşi kavramının işlevli,çok yönel olması gerekir.Nesil tükenme sorunu azaltmak yerine daha çok,ziyaretçi çekmenin yollarını arıyor.Nesli tükenmiş türlerin sadece % 2’si hayvanat bahçelerinin yetiştirme programlarının bir parçasıdır.Ve yalnızca birkaç hayvanat bahçesi vahşi yaşamı koruma ve yetiştirme programlarına kayıtlı durumdalar.

Yetiştirme(üreme)programları yapan bir tek hayvanat bahçeleri değil.Hayvanat bahçelerinin sahip olduğu ‘söyleşi belgeleri’ genellikle ya yetersiz yada eksik.Aynı zamanda hayvanları habitatlarına yeniden alıştırma konusunda da pek başarılı oldukları söylenemez.(Meksikalı gri kurt örneğinde olduğu gibi).Hayvanat bahçesindeki hayvanlar insan bakımına alışırlar.Ve tek başına yaşam sürdürebilme yetisinden yoksun kalırlar. Hayvanlar,gerçekte korumaya alınmaz.Sonuç olarak şu soruyla karşılaşıyoruz:eğer hayvan neslinin devam etmesini sağlayacak habitatlar yaratmıyorsa,hayvanat bahçelerinin ‘koruma altına alma’ görevini üstlenmesi neden?SSP tarafından yayınlanan reklamda görüldüğü gibi EL Paso hayvanat bahçesinde SSP programı dahilinde,üremelerine izin verilmeyen 2 asya fili var.Ala Grew tarafından yazılan ve önemli belgeleri sunan ‘Animal Underground:Balck Market for Rare And exotic Species’ adlı kitabı,hayvanat bahçeleri hakkındaki küçük pis sırrı ortaya çıkarıyor:
Artakalan türlerden yenilerin çoğaltıyorlar.ve bu hayvanlar Animal Finders Guide gibi kaynaklar ile alıcılar çekiyor. Hayvanat bahçeleri,avcılar,mezbahalar,kürk çiftlikleri,sirkler,petshopların da içinde bulunduğu illegal dünyanın bir parçasıdır.genellikle çoğaltılan hayvanlar tüccarlardan ve hayvan üreticilerinden temin edilir.ilk başta sevimli olarak görülüp hayvanat bahçesine alınan,büyükten sonra ilgi gösterilmediği için şevkate ihtiyacı olan hayvanlar,öldürülmek üzere depolara gönderilir.Bir kısmı deney labaratuarlarında kullanılır.Bir kısmı –et yada konserve haline getirilir,insan hizmetine sunulur.Green’in de yayınlamış olduğu gibi,AZA poliçesi,bu çeşit pazarlamaları yasaklıyor ama biryandan tolere ediyor.Hatta hayvanat bahçesi üyeleriyle irtibat halinde olan avcılara özel hayvanlar üretiyorlar.San Diego vahşi hayvan parkı gibi,dünyanın en iyi hayvanat bahçelerinden birkaçının 1992-1998 tarihleri arasında nesli tükenmiş yada nadir rastlanan binlerce hayvanı tekrar tekrar sattığı iddia edilmişti ve suçlu bulunmuştu.

Eğer hayvanat bahçeleri,türlerin yok olmasını engelleme konusunda başarılı olsaydı hayvan tür sayının artmasını beklerdi fakat aksine düşüyor.Son günlerde American Museum of Natural History(amerikan doğal tarih müzesi) tarafından yapılan bir çalışmanın ortaya koymuş olduğu sonuç dikkat çekici :
‘Açıkça söyleyebiliriz ki hayvanat bahçeleri biyoçeşitliliğin iyileştirilmesi hususunda bir çözüm üretmiyor. Hayvanat bahçelerinin ‘modern eğlence mekanı’ olmadığı bilinmelidir.Hayvanat bahçeleri kapitalizm pazarı hali değildir.

YOKOLUŞ:

‘Toplumun geneli tarafından henüz fark edilmeyen bununla birlikte, hem gezegenin sağlığını hem de insan yaşamını güçlü bir şekilde tehdit eden bir durumla karşı karşıyayız.’
Ellen V.Futter,President of Museum of the Natural History

Doğal yaşantılarını sürdürebilecekleri habitatların sayısı hızlı bir biçimde azalma gösterdi.Türlerin neslinin tükenmesi ve habitatlarının ortadan kalkması daha hızlı gerçekleşir hale geldi.Açgözlülük ve şiddetin sonucu olarak; hayvanlar avlanıyor,hayvanların yaşam alanlarında egemenlik kuruluyor.Türler aracılığıyla ilerleyen,biyoçeşitliliğin oluşturmuş olduğu ‘evrim’ şuanda durgun hale geldi.Ve tüm yaşam formları tersyüz olmuş durumda.Küresel ısınma ve ozon tabakasının incelmesinin yanı sıra,dünya benzerini en son 4.6 milyar yıl önce yaşadığı bir krizle karşı karşıya kalmış durumda.Bazı biyolojistlere göre,birkaç on yıl içinde türlerin 3te 1’i yok olacak.

Hayvanat bahçeleri varlıklarını sürdürme zorunluluklarını öne sürüp,bu krizi,sonuna kadar sömürüyor.Fakat seçim,hayvanat bahçeleri ve kitlesel yokoluş arasında değil,yabanıl hayvanların korundukları yerlerle habitatın korunması arasında yapılmalıdır.Tennesseee Hohohewald’daki Elephant Sanctuary,California’daki Shambala PResever,Washington’daki Lynwood PAws yabanıl hayvan merkezi,hayvanlara en iyi imkanları sunuyor.Fakat en iyi hayvanat bahçeleri bile ana probleme(ekosistem ve habitat tahribatı)geçici çözümler bulmakla yetiniyor.Hayvanat bahçelerinden farklı olarak,gerçek yabanıl hayvan evleri,hayvanların sosyal,fiziksel,psikoloik ihtiyaçlarını karşıyalabilecekleri şekilde yaşamalarına imkan tanıyor.Eğerki hayvanları yapay yaşama alanlarında muhafaza etmek durumundaysak,hayvanat bahçeleri standartlarını yükseltmemiz,koşullarını çok daha iyi bir hale getirmemiz gerekir.Yabanıl hayvan koruma merkezleri,sadece geçici önlemler almakla yetiniyor.Bu da yokoluşu engelleyecek düzeyde olmaktan oldukça uzakta.

Dondurulmuş hayvanat bahçeleri; Hayvan DNAsını sıvı nitrojen içinde koruyan teknikler uyguluyor.Bu teknikte,tekrar klonlama gerçekleştiriyor.Hayvanlar,ekolojik alandaki vahşi yaşam alanları olmadan hayatlarını sürdüremezler.Habitatlar yaratmak,risklidir.Klonlandıktan sonra yapay alanlarda aynı türden çoğaltılan tekno hayvanlar,gerçekten farksız görünerek hayvanat bahçelerinde yer alır fakat doğal davranışlarda bulunmazlar.Çünkü insan tarafından klonlandıkları için,insan davranışlarına benzer davranışlar sergilerler.Bu durumda hayvanat bahçelerinin türlerin yaşamını koruma konusunda yaptıkları kuşku uyandırıyor.Gerçekte hayatta olan hayvan türlerinin bir kısmı,hayvanat bahçelerinde yok olma sürecine giriyor.Hayvanlara orijinal habitatları unutturuluyor.Ve hapis hayatı yaşamaya zorlanıyorlar.Jamiecson’ın düşüncelerini ele alacak olursa ‘birkaç şansız dağ gorillasını küçük bir mekana hapsetmek,nesil tükenmesine engel olmaktan daha mı iyidir gerçekten?’ bunu yaparak,hayvanları hiçe sayıyor gibi olmuyormuyuz.?.Eğer dağ gorillalasının sadece hayvanat bahçelerinde yaşamlarını sürdürebilecekleri doğru ise,kendimize şu soruyu sormalıyız;hayvanların,bizim planladığımız yapay bir çevrede yaşamaları,hiç doğmamış olmalarından daha mi iyidir’ .Hayvanların doğaları ile insanların doğası,sosyalleşmeleri farklıdır.Hayvanların insanlaştırılmaya çalışılması boşuna bir çabadır.

Bu sorunu çözmek için insanların radikal değişimler yapması gerekmektedir.
İlk olarak,dünya nüfusunu azaltmalıyız.Vahşi yaşama müdahale etmeden türlerin ekosistemini bozmadan yaşamamamız lazım.İnsanlar et yemekten vazgeçip sebzeye yönelmeli.Böylelikle yeryüzündeki enerji,kaynak ve alanların korunması gerçekleştirebilir.Hayvan türlerini korumak için çok yönlü Endangered Species Act (nesli tükenmiş hayvanları koruma hareketi)oluşturmamız gerekir.Bu şekilde ancak hayvanları habitatlarında korumaya alabiliriz.Hayvan ve hayvan ürünlerinin ticaretini yapan bütün pazarları, alışveriş yerlerini kapatmalıyız.Tartışmasız şu bir gerçekki.insanoğlu sadece kendisinin çözümleyebileceği bir problem yarattı.Yaratıcı fikirler,çözümler üretmek için gerekli olan enerjiyi kendimizde bulmamız gerekiyor,hem de acil olarak..

Global dengenin değişmesi için değişiklikler yapmaya başladık ve bunu umut vaat edici bir gelişme olarak nitelendirebiliriz.İnsanoğlu şimdi,biraz da olsa dünyayı koruma görevini üstlenmiş halde.Bu da bizim,dünyayı iyileştirmede aktif şekilde rol alabileceğimiz anlamına geliyor.Bunun sonucu olarak;biyoçeşitlilik sağlıklı hale gelecek,türlerin neslinin devamının sağlanabilmesi için çeşitli programlar uygulanabilecek.

Yapay zeka,robotlar,genetik mühendisliği,sibernatik organizmaların sayısı arttıkça,bir zamanlar doğal olan her şey günden güne önemini yitiriyor ve zamanla yokoluyor.Doğal hayat,tekrar düzenleniyor,transforme ediliyor ve teknolojik sistemlere dönüştürülüyor.Ne avcıların olduğu bir dünya istiyoruz ne de hiçbir iyi yanı olmayan teknikdünyayı. Dünya tehlikeli boyuta gelmiş bir sorunla karşı karşıya..,türlerin dünya yüzeyinden silinmeleri artarken,onların hayatta kalmalarını sağlayacak olan yaşam formları azalıyor.Hemen harekete geçmemiz gerekiyor.

Çeviri:Melis

http://www.hayvanozgurlugu.com/news.php?extend.472

June 14, 2010 - Posted by | antropoloji, arkeoloji, türcülük, doğa / hayvan özgürlüğü

No comments yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: